Na co idą moje podatki?
Paragon od państwa. Wpisz, ile płacisz, a zobaczysz, dokąd trafia każda złotówka.
Jak to liczymy
Trzy wpłaty, trzy różne pewności:
- Składka zdrowotna jest celowa: w całości trafia do NFZ (ZUS zatrzymuje 0,2% za pobór). Dzielimy ją tak, jak NFZ dzieli swoje koszty w ostatecznym planie finansowym na 2025 r.
- Składki społeczne też są celowe: każda z nich zasila z mocy ustawy osobny fundusz w ZUS. Dzielimy je według stawek (19,52% emerytalna, 8% rentowa, 2,45% chorobowa, 1,67% wypadkowa, 1,00% Fundusz Pracy, 1,45% Fundusz Solidarnościowy; te same w latach 2024–2026). Składka emerytalna jest zapisywana na Twoim koncie, ale gotówka finansuje bieżące emerytury.
- PIT i ryczałt nie mają przeznaczenia. Wpadają do jednego worka z VAT, CIT i akcyzą, z którego finansowane jest wszystko inne. Pokazujemy więc szacunek: rozkładamy Twój podatek tak, jak w 2024 r. wydano przeciętną złotówkę z podatków ogólnych.
Skąd ta „przeciętna złotówka”: bierzemy wydatki całego sektora finansów publicznych (budżet, samorządy, ZUS, NFZ) według funkcji z Eurostatu (COFOG, Polska 2024, 1 806,5 mld zł) i odejmujemy to, co pokryły składki: 158,7 mld zł składki zdrowotnej (z leczenia szpitalnego, ambulatoryjnego i leków) oraz 371,2 mld zł składek do FUS, KRUS, Funduszu Pracy i Solidarnościowego (z emerytur, rent i zasiłków). Zostaje wydatków finansowanych z podatków i długu. Kategorie w paragonie składają się z 3-cyfrowych grup COFOG — kliknij wiersz, żeby zobaczyć, z czego się składa.
Rok zmienia stawki i kwoty składek (podstawa ZUS, progi ryczałtu, minimalna zdrowotna). Podział wydatków jest zawsze według 2024 r., bo to najnowszy rok z pełnymi danymi Eurostatu; kolejny (2025) ukaże się na początku 2027 r.
Umowa o pracę: z brutto odejmujemy składki pracownika (9,76% emerytalna, 1,5% rentowa, 2,45% chorobowa), zdrowotną 9% od reszty i zaliczkę PIT według skali (12% do 120 tys. zł rocznie, 32% powyżej, kwota wolna 30 tys. zł, koszty 250 zł) — bez ulgi dla młodych, PPK i rozliczenia z małżonkiem, a próg 32% uśredniony na cały rok. Pracodawca płaci ponad brutto drugie 9,76% emerytalnej, 6,5% rentowej, wypadkową, Fundusz Pracy, Solidarnościowy i FGŚP — razem 20,48%; to też Twoje pieniądze w sensie kosztu pracy, dlatego można je doliczyć.
Ograniczenia
- Rozkład PIT opiera się na 2024 r. Budżet na 2026 r. mocno zwiększa obronność (200 mld zł, 4,8% PKB) i koszty obsługi długu, więc te dwie pozycje są dziś zapewne większe, niż pokazuje paragon.
- Około 15% wydatków w 2024 r. sfinansował deficyt. Paragon pokazuje, co Twoje pieniądze współfinansują, a nie że budżet się z nich domyka.
- PIT dzieli się między budżet państwa a samorządy; VAT z Twoich zakupów też jest podatkiem, ale tu go nie liczymy.
- Nie liczymy indywidualnego zwrotu: to, ile z ZUS czy NFZ wróci do Ciebie, zależy od Twojego życia, nie od tego paragonu.